Rozenbottel olie is naast jojoba ook een spectaculaire natuurlijke plantenolie die we in de huidtherapie en huidverzorging goed kunnen gebruiken! 

Aromatherapeut en docent Drs. Harmen Rijpkema vertelt in deze blog de kracht van rozenbottel. 

Naast jojoba is er nog een spectaculaire natuurlijke plantenolie die we in huidtherapie en huidverzorging goed kunnen gebruiken: rozenbottelolie.
De laatste 10 jaar is het gebruik van deze olie als ingrediënt in cosmetica spectaculair toegenomen. En met reden, de olie kan de huid repareren als deze beschadigd is door de zon en helpt verbrande huid weer te herstellen. 

Achtergrond
Rozenbottels zijn niet de vruchten van rozen, maar het zijn de opgezwollen bloembodems met daarin dopvruchtjes. Voor de olie worden vooral de bottels gebruikt van de Rosa rubiginosa, de egelantierroos. Eind februari tot maart worden de rozenbottels geoogst. Zaden bevatten maar 8% olie, dus de opbrengst aan olie is laag. Deze koudgeperste en ongeraffineerde rozenbottelolie is diep geel-rood van kleur (omdat er meestal ook vruchtvlees mee wordt geperst) en heeft een sterke geur. Omdat de bewaartijd van ongeraffineerde olie erg kort is (ondanks de aanwezigheid van vitamine E), wordt er veel rozenbottelolie geraffineerd; dit geeft de olie een heldere kleur, verhoogde houdbaarheid en een tamelijk neutrale geur.

Samenstelling
Rozenbottelolie bestaat vooral uit onverzadigde vetzuren,  naast linolzuur (44 – 50 %) en oliezuur (15 – 20 %) bevat rozenbottel een hoog gehalte aan omega-3 vetzuren (alfa-linoleenzuur 30 – 35 %).  Daarnaast bevat de olie hoog werkzame vetbegeleidingsstoffen zoals carotenen (vooral beta-caroteen) wat de olie enigszins rood kleurt, vitamine E, plantensterolen en bevat het kleine hoeveelheden trans-retinolzuur. Dit trans-retinolzuur is in 1990 ontdekt in Chileense rozenbottelolie (Pareja 1990). Het verklaarde voor een deel het herstel en regenererend effect bij beschadigde huid door UV-straling en zonlicht.

Trans-retinolzuur komt alleen voor in koudgeperste rozenbottelolie en dus niet in warm geperste olie en/of olie dat met een oplosmiddel is geëxtraheerd (Concha 2006). Trans-retinolzuur (een stofwisselingsproduct uit vitamine A) is een zuur dat gebonden is aan de onverzadigde vetzuren in de rozenbottelolie. Door deze binding wordt het zeer actieve trans-retinolzuur bij contact met de huid door de huideigen lipasen (enzymen) gesplitst en komt het langzaam vrij. Het is te vergelijken met tretinoïne (dit is het synthetisch geproduceerde retinolzuur die de geneeskunde en cosmeticaindustrie toepassen), maar dan zonder de bijwerkingen. Dit zuur is deels verantwoordelijk voor herstel en opbouw van (huid)weefsel. (Pareja 1990).

Onderzoek
De bijzondere eigenschappen van rozenbottelolie werden voor het eerst ontdekt in 1983. Een studie van twee jaar na de werking van deze olie werd uitgevoerd bij 180 patiënten met operatiewonden en brandwonden, maar ook bij mensen met een vroegtijdige huidveroudering. Resultaat: de huid herstelde zich merkbaar. Het zijn de onverzadigde vetzuren in de olie die de celmembranen ‘voeden’ en de celdeling stimuleren zodat de huid zich kan herstellen. Het vermindert watervlies in de huid, reguleert de functie van de talgklieren en werkt licht ontstekingsremmend. In studies komt naar voren  dat littekenvorming en wondgenezing positief beïnvloed worden. Men suggereert dat de collageensynthese en de micro-circulatie verbeterd worden. Naast de vetzuren is het ook de aanwezigheid van het trans retinol-zuur die bijdraagt aan de werking van rozenbottelolie. Door het hoge aandeel aan onverzadigde vetzuren is rozenbottelolie een enigszins ‘drogende’ olie. De olie verbindt zich snel met zuurstof (oxidatie) en verharst een beetje. Dit is de reden dat rozenbottelolie meestal toegevoegd wordt aan andere vetten of oliën. Bijvoorbeeld een theelepel rozenbottelolie op 10 ml andere vette plantolie (zoals jojoba of amandel). Maar de olie mag ook puur worden toegepast op een klein huidoppervlak.

Toepassingen
Rozenbottelolie is in te zetten waar huidherstel (huidregeneratie) nodig is. Een klinische studie (van der Walt 2016) toont aan dat zelfs een eenmalige toepassing van rozenbottelolie significant de huidhydratatie en elasticiteit verbetert. Een langdurig gebruik heeft een aanhoudend effect met een maximum hydratatie na 2 – 3 maanden. In hetzelfde onderzoek werd ook aangetoond dat langer gebruik van rozenbottelolie de aanwezigheid van rimpels met 7 % kan verminderen dankzij de aanwezigheid van trans-retinolzuur.

– Dit artikel verscheen in het vakblad Beauty Professional 2018 editie 06 – 

Literatuur
Rijpkema, H. – Aromecum; 8e druk 2014; SANGHO

Concha, J. et al – Effect of Rosehip extraction process on oil and defatted meal physicochemical properties
Journal of the American Oil Chemists’ Society 2006; 83 (9): 771 – 775    

Pareja, B., Kehl, H. – Contribution to the identification of Rosa aff. rubiginosa L. oil Rose Active
Ann. Real Acad Farm 1990: 56; 283 – 294 

Van der Walt, A.C. – Transdermal diffusion stability and clinical efficacy of cosmetic formulations containing Rosa rubiginosa rosehip seed oil.
Master Dissertation of Potchefstroom Campus of the North-West University october 2016

Valladares, J. et al: Universitad de Conception: Chili – Cream of rosehip oil (Rosa aff. Rubiginosa) 1. Formulation, preparation and First results in regeneration of damaged tissues.
Annales de la Real Academia de Farmacia: Instituto de Espana 1985; 51 (2): 327 – 332